Ngành Tài chính Ngân hàng vẫn là lựa chọn số 1 của học sinh TPHCM

Theo khảo sát nhu cầu học nghề của học sinh tại các trường THPT trên địa bàn TPHCM năm 2012, ngành nghề Tài chính Ngân hàng đứng đầu trong các lựa chọn của học sinh cuối cấp, chiếm tỉ lệ 33,52%.

Theo Trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và thông tin thị trường lao động TPHCM (Falmi), các ngành nghề có nhu cầu học thấp hơn là Điện - Điện tử và Công nghệ thông tin (chiếm 16,92%); Marketing - Nhân viên kinh doanh (chiếm 13,32%); Du lịch - Môi trường - Khách sạn (chiếm 8,05%); Quản lý - Quản trị - Văn phòng (chiếm 6,95%); Cơ khí - Xây dựng - Kiến trúc (chiếm 6,73%); Dược - Mỹ phẩm - Hóa (chiếm 4,33%); Sản xuất và chế biến (chiếm 1,93%); Luật - Khoa học (chiếm 0,95%) và tất cả các ngành nghề khác chỉ chiếm 7,3%).

Biểu đồ nhu cầu học nghề của học sinh TPHCM năm 2012.

Ông Trần Anh Tuấn - phó giám đốc thường trực Falmi cho biết: “Điều này cho thấy nhu cầu của học sinh hiện nay quá chú trọng nhiều về các ngành Kinh tế, đặc biệt là ngành Tài chính - Ngân hàng”.

Trong khi đó, theo dự báo của Falmi về nhu cầu nhân lực giai đoạn 2012 - 2015 thì nhu cầu nhóm ngành Cơ khí - Luyện kim - Công nghệ ô tô xe máy lại đứng đầu, chiếm tỷ lệ 28% nhu cầu lao động. Đứng thứ 2, 3 là nhóm ngành Công nghệ chế biến thực phẩm (13%) và Markerting - Kinh tế - Kinh doanh - Bán hàng (12%). Nhóm ngành Tài chính - Ngân hàng - Kế toán - Bảo hiểm chỉ đứng thứ 7 trong 10 nhóm ngành có nhu cầu nhân lực cao nhất giai đoạn này, chiếm 6% tổng nhu cầu nhân lực.

10 ngành có nhu cầu nhân lực cao nhất giai đoạn 2012 - 2015.

Ông Nguyễn Minh Hiếu - Trưởng bộ phận nhân lực Chonviec cho biết: “SV ngành Tài chính Ngân hàng hiện nay xin việc rất nhiều, mỗi ngày chúng tôi nhận hàng trăm hồ sơ xin việc nhưng việc tuyển dụng lại rất ít. Hiện trong ngành này, phải là những SV giỏi chuyên môn, ngoại ngữ và các kỹ năng mềm khác mới có cơ hội tìm được việc làm”.

Ông Trần Anh Tuấn nhận định: “Thực tế cho thấy, không ít thí sinh đăng ký dự thi vào đại học, cao đẳng theo xu hướng thấy ngành nghề nào đang “nóng” là đăng ký. Trong khi đó hiện nay, nhân lực thị trường lao động đang cần nhất chính là lao động chuyên môn kỹ thuật lành nghề và nhân lực quản lý có trình độ cao”.

Còn ông Nguyễn Minh Hiếu thì cho rằng: “Thực ra có rất nhiều ngành không “nổi” lắm nhưng hiện rất “khát” nhân lực, lương cao chót vót mà doanh nghiệp tuyển không ra người làm; nhất là các ngành mà mọi người nghĩ là phải làm trong môi trường độc hại như hóa chất, công nghệ thực phẩm… Hiện chúng tôi nhận được rất nhiều yêu cầu tuyển dụng nhân lực trong các ngành này mà không tìm đủ ứng viên cho nhà tuyển dụng”.

Điều này cũng đúng theo dự báo nhu cầu nhân lực giai đoạn 2012 - 2015 của Falmi. Trong giai đoạn này, nhu cầu nhân lực trong nhóm ngành Công nghệ chế biến thực phẩm đứng thứ 2, chỉ sau nhóm ngành Cơ khí - Luyện kim - Công nghệ ô tô xe máy; nhóm ngành Hóa - Hóa chất - Y - Dược - Mỹ phẩm cũng chiếm 4% tổng nhu cầu nhân lực.

Về trình độ đào tạo, theo Falmi thì học sinh chú trọng nhiều ở bậc đại học (chiếm tỷ lệ 70,83%); Cao đẳng (chiếm 25,6%); Trung cấp (chiếm 3,57%); trong khi đó ở bậc Sơ cấp nghề hầu như không có.

Ông Trần Anh Tuấn cho rằng: “Nhu cầu học nghề của học sinh vẫn tiếp tục xu hướng tập trung nhiều ở trình độ đại học, cao đẳng. Từ đó dẫn đến tình trạng mất cân đối cung - cầu lao động đối với các ngành nghề trung cấp, công nhân kỹ thuật lành nghề…”.

Vì sao nhiều trường gặp khó trong tuyển sinh năm 2012?

Năm nay việc nhiều trường tuyển sinh gặp nhiều khó khăn chưa hẳn là do cơ cấu ngành nghề mà cần phải xem xét lại vấn đề vĩ mô đối với những thay đổi của Bộ GD-ĐT. Đó là nhận định của GS Trần Hồng Quân -Chủ tịch Hiệp hội các trường ĐH, CĐ ngoài công lập.

Vì sao cả trường tư lẫn công đều gặp khó?

Mặc dù Bộ GD-ĐT đã đưa ra những quy định mới để tạo điều kiện cho các trường tuyển đủ chỉ tiêu nhưng thực tế thì hoàn toàn ngược lại. Sự “hỗn loạn” trong tuyển sinh khiến nhiều trường ngoài công lập (NCL) đành “ngậm đắng nuốt cay” tạm thời ngừng mở nhiều ngành, thậm chí có trường có số lượng sinh viên trong cả đợt xét tuyển không đủ mở một lớp như ĐH Phan Châu Trinh.  

“Theo quan điểm của tôi thì có rất nhiều lý do dẫn đến việc các trường gặp khó trong tuyển sinh. Một là có thể trường chưa đủ uy tín để hút được thí sinh. Hai là những ngành nghề đào tạo của các trường này không phải là ngành “nóng” nữa. Ba là trong tình hình kinh tế các gia đình cũng khó khăn nên việc cho con đi học vào những ngành mà dự kiến sau này cảm thấy khó tìm được việc làm nên họ chần chừ và cân nhắc. Một vấn đề quan trọng khác là các thông tin về tuyển dụng trong thời gian qua cũng gây tác động tâm lý nhất định đến gia đình thí sinh” - Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Bùi Văn Ga

Giải thích về “nghịch lý” này, GS Trần Hữu Nghị - hiệu trưởng Trường ĐH dân lập Hải Phòng phân tích: “Tôi có thể khẳng định việc nhiều trường không tuyển được như các năm về trước xuất phát từ nguyên nhân Bộ GD-ĐT thay đổi một quy định trong xét tuyển. Ở đây là do nguồn tuyển không có nên việc kéo dài cũng không giải quyết được vấn đề. Việc nguồn tuyển không đáp ứng được cho các trường là do khâu xác định điểm sàn chưa sát với thực tế”.

GS Nghị cũng cho rằng, nếu như trước kia việc Bộ GD-ĐT quy định điểm chuẩn nguyện vọng (NV) sau không được thấp hơn so với NV trước nên tạo hành lang pháp lý để trường công lập không thể “lấn sân” về phía sau. Tuy nhiên, với việc năm nay bỏ quy định này, cho phép trường công lập hạ điểm chuẩn thấp hơn NV trước thậm chí là sát sàn để “vớt” thí sinh thì điều này hẳn nhiên sẽ gây khó khăn cho các trường tốp dưới, đặc biệt là trường NCL.

“Không cần phân tích thì ai cũng hiểu lợi thế của trường công. Với mức chi phí đào tạo thấp hơn cùng với những lợi ích đi kèm thì hẳn nhiên khi có cơ hội các em đều cố gắng tìm đến trường công. Với việc tạo cơ hội cho trường công lấy đủ hoặc dư chỉ tiêu nên có hiện tượng nhiều em đã nhập học trường tốp dưới hoặc NCL nhưng khi trường tốp trên hạ điểm chuẩn thì rút hồ sơ về nhập học” - GS Nghị nói.

Cũng theo GS Nghị, một trong những yếu tố gây “rối loạn” trong khâu xét tuyển năm nay là Bộ GD-ĐT không giới hạn thời gian xét tuyển từng đợt, lại “mở cửa” cho việc làm hồ sơ xét tuyển bằng cách có thể nộp bản sao vào nhiều trường.

Một cán bộ tuyển sinh của Trường ĐH Thành Đô cho biết: “Nỗ lực nhiều mặt nhà trường mới cố gắng tuyển được khoảng 50% chỉ tiêu đề ra. So với các năm trước thì năm nay gặp rất nhiều khó khăn, nhất là khâu nhận hồ sơ xét tuyển không có bản gốc. Có lúc nhận hàng trăm hồ sơ xét tuyển gửi về nhưng số thực tế đến nhập học thì lại quá ít”.

Cán bộ này cũng phân tích thêm: Nếu mọi năm thống nhất về thời gian xét tuyển nên thí sinh có cơ hội nhìn tổng quát được các trường còn thiếu chỉ tiêu. Năm nay mỗi trường quy định mỗi kiểu nên mạnh ai người ấy làm khiến cho công tác tuyển sinh xáo trộn.

 

Đồng quan điểm này, GS Trần Hồng Quân - Chủ tịch Hiệp hội các trường ĐH, CĐ NCL phân tích thêm, lãnh đạo Bộ GD-ĐT cho rằng là do cơ cấu ngành nghề bất cập nên dẫn đến hiện tượng không tuyển được thí sinh nhưng nếu nhìn tổng quan thì không hẳn vậy. Không đơn thuần là các ngành khối Kinh tế gặp khó khăn trong việc “hút” thí sinh mà nhiều ngành khác cũng lâm vào tình cảnh tương tự. Như vậy ở đây cần phải phân tích đánh giá lại các thay đổi của Bộ GD-ĐT trong năm vừa qua. Riêng về vấn đề điểm sàn cần phải xác định lại bởi khâu xây dựng hiện nay có nhiều điểm bất hợp lý.

Khống chế điểm sàn phải ở mức hợp lý

GS Trần Hữu Nghị phân tích: Tại sao điểm sàn cứ phải dao động trong phạm vi 13-15 điểm? Tôi nghĩ điểm sàn có thể cao hoặc thấp hơn tùy vào mức độ khó của đề thi. Nhiều em dự thi ĐH không đạt được mức điểm sàn của Bộ GD-ĐT nhưng khi đi du học vẫn học tập có kết quả tốt. Qua đó cho thấy việc đánh giá qua thi cử của chúng ta là chưa phù hợp.

“Chúng tôi đang thử hỏi là tại sao Bộ GD-ĐT khi xây dựng điểm sàn không lấy độ dôi lớn so với chỉ tiêu để tạo điều kiện cho các trường tuyển đủ. Việc lấy dôi ra không có gì ảnh hưởng đến công tác tuyển sinh bởi các trường vẫn xét tuyển theo nguyên tắc từ cao xuống thấp” - GS Nghị đặt vấn đề.

GS Trần Hồng Quân bộc bạch thêm: “Trên thực tế, dù số lượng thí sinh đạt trên điểm sàn nhiều hơn tổng chỉ tiêu tuyển sinh, song do sự phân bố không đồng đều giữa các vùng miền, nhiều địa phương khó khăn vẫn không đủ nguồn tuyển, ảnh hưởng tới việc đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương”.

Cũng theo GS Quân thì kiến nghị cách đây 2 năm của Hiệp hội các trường ĐH, CĐ NCL rõ ràng là hợp lý vào thời điểm hiện tại nên thời gian tới khối này sẽ họp bàn để xem xét lại các vấn đề sau đó làm việc với Bộ GD-ĐT để tìm phương án giải quyết. Nếu cứ kéo dài tình trạng này như hiện nay thì chắc chắn các trường NCL sẽ khó tồn tại trong thời gian tới.

Một cán bộ tuyển sinh lâu năm cũng cho rằng không nên “quy chụp” do chất lượng đào tạo chưa tốt dẫn đến không tuyển được thí sinh. Ở đây phải thẳng thắn nhìn vào sự thật đó là các trường NCL không nhận được sự hỗ trợ của nhà nước do đó muốn có sự bền vững thì cần phải có thời gian. Chính vì thế Bộ GD-ĐT cần có cơ chế để hỗ trợ cho các trường gặp khó khăn.

“Tôi cũng đã khảo sát một số trường NCL mà tuyển sinh năm nào cũng tốt và nhận thấy rằng sở dĩ họ làm được điều này là do có nền tảng đội ngũ giảng viên tốt do hình thành từ việc nâng cấp từ CĐ lên ĐH. Bên cạnh đó, họ chú trọng khâu đầu ra để đảm bảo sinh viên có việc làm. Yếu tố cuối cùng mới là cơ sở vật chất. Tuy nhiên ở đây không phải trường nào làm được việc này bởi xuất phát điểm của có là xây dựng ĐH ngay” - cán bộ tuyển sinh này cho biết.

Thiếu tướng Trịnh Quốc Khánh nhận danh hiệu Giáo sư danh dự

Danh hiệu do Học Viện Kinh tế và Pháp Luật Moscow (Nga) trao tặng. Ngày 23/10, Học Viện Kinh tế và Pháp Luật Moscow (Nga) trao tặng Thiếu tướng Trịnh Quốc Khánh, Tổng Giám đốc Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga, danh hiệu Giáo sư Danh dự Học Viện Kinh tế và Pháp luật.

TS. Trịnh Quốc Khánh là một trong số rất ít nhà khoa học Việt Nam được nhận 2 bằng Viện sỹ Viện Hàn Lâm Nga, đó là Viện sỹ Viện Hàn lâm Khoa học tự nhiên Nga và Viện Hàn lâm Khoa học Quốc tế về sinh thái, an ninh môi trường và con người.

Giáo sư Vladimir Buianov trao tặng bằng ghi danh cho Thiếu tướng, Viện sỹ Trịnh Quốc Khánh.

Ông cũng là Phó Chủ tịch thường trực Hội Hữu nghị Việt - Nga với không ít đóng góp cho việc thúc đẩy mối quan hệ giữa hai nước trong lĩnh vực hợp tác khoa học, giáo dục nói riêng và hợp tác, hữu nghị nói chung.

Cùng với tập thể các nhà khoa học thuộc Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga, ông đã có nhiều đóng góp quan trọng trong công tác nghiên cứu khoa học, đặc biệt là trong việc khắc phục hậu quả chiến tranh hóa học, phục vụ an toàn sinh thái, an ninh môi trường và con người. Ghi nhận những công lao to lớn ấy, Học viện Kinh tế và Pháp luật Moscow đã quyết định trao tặng ông danh hiệu Tiến sỹ Danh dự của Học viện.

Trước sự chứng kiến của đông đảo sinh viên Học Viện, các cán bộ, nhà nghiên cứu khoa học của Học Viện và Trung Tâm Nhiệt đới Việt - Nga cùng đông đảo đại biểu là thành viên Hội Hữu nghị Nga - Việt, Giáo sư Vladimir Buianov, Giám đốc Học Viện, Chủ tịch Hội Hữu nghị Nga - Việt đã trao cho Thiếu tướng, Viện sỹ Trịnh Quốc Khánh tấm Bằng ghi Danh và phát biểu những lời đánh giá công lao của ông.

“Thiếu tướng Trịnh Quốc Khánh không chỉ là một Tổng Giám đốc của một Trung tâm nghiên cứu Khoa học lớn mà còn là một giáo sư có khá nhiều bài thuyết trình rất thú vị và bổ ích tại các Hội thảo quốc tế cũng như rất nhiều hoạt động trong khuôn khổ của Hội Hữu nghị. Những việc làm đó rất hữu ích cho cả phía Nga và Việt Nam” - Giáo sư Buianov nhấn mạnh.

Về phần mình, Thiếu tướng, Viện sỹ Trịnh Quốc Khánh cũng bày tỏ niềm xúc động khi được trao tặng danh hiệu “Giáo sư danh dự” và coi đó như một niềm động viên tiếp tục thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa quan hệ hợp tác giữa hai nước nói chung và của Trung Tâm Nhiệt đới Việt - Nga nói riêng.

“Đây không chỉ là sự đánh giá cao của Học Viện cũng như các nhà khoa học Liên bang Nga đối với cá nhân tôi mà đây là sự đánh giá cao hoạt độn của Tring tâm Nghiên cứu khoa học Nhiệt đới Việt - Nga, một Trung tâm đã có rất nhiều đóng góp trong 25 năm qua đối với sự phát triển lĩnh vực giáo dục - đào tạo và khoa học - công nghệ giữa hai nước. Điều này có ý nghĩa cả lĩnh vực học thuật và đối ngoại nhân dân” - Viện sỹ Trịnh Quốc Khánh nói.

Trước khi đón nhận Danh hiệu Giáo sư Danh dự của Học viện, Thiếu tướng, Viện sỹ Trịnh Quốc Khánh đã có bài thuyết giảng với chủ đề “Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực khoa học và giáo dục” mà cụ thể là về hoạt động của Trung tâm nghiên cứu Khoa học và Công nghệ Nhiệt đới Việt - Nga. Bài thuyết giảng đã nhận được sự hoan nghênh nhiệt liệt của đông đảo sinh viên và nhiều đại biểu tham dự.

Đi tìm lời giải đáp cho bài toán chất lượng giáo viên

Xã hội cho rằng do lương của nhà giáo thấp nên dẫn đến việc thí sinh chẳng “mặn mà” dự thi vào khối trường Sư phạm. Đây cũng là một phần dẫn đến việc chất lượng đội ngũ giáo viên chưa cao. Tuy nhiên đó mới chỉ là bề nổi, phía sau đó còn biết bao điều…

Không khó để kiểm chứng một thực tế hiện nay đó là vẫn có nhiều sinh viên (SV) tốt nghiệp các trường Sư phạm nhưng không thể đến được với nghề hoặc sau nhiều năm bôn ba với hai chữ “hợp đồng” nên đâm ra chán nản và bỏ đi làm nghề khác. Hệ lụy là nhà nước thì thất thoát tiền tỷ để đào tạo đội ngũ nhà giáo (SV ngành Sư phạm học không phải mất học phí - PV) nhưng lại không tận dụng được hết nguồn đầu ra. Sự lãng phí ngân sách này chung quy lại là do thiếu quy hoạch trong đào tạo giáo viên (GV) và hơn hết là chưa có một kênh dự báo nguồn nhân lực này trong những năm kế tiếp để địa phương “đặt hàng” nhà trường.

 

Thiếu quy hoạch trong đào tạo sư phạm khiến lãng phí ngân sách nhà nước (ảnh minh họa)

Kì 1: Thiếu quy hoạch trong đào tạo SV Sư phạm

Trước đây dư luận xã hội từng xôn xao khi Bộ GD-ĐT có ý tưởng để cho HS, SV Sư phạm, người theo học khóa đào tạo nghiệp vụ Sư phạm được hưởng tín dụng ưu đãi, được ưu tiên xét cấp học bổng, trợ cấp xã hội. Thủ tướng quy định cụ thể về khoản tín dụng ưu đãi này. Tuy nhiên, sau khi ra trường nếu không đi dạy học tại các cơ sở giáo dục của hệ thống giáo dục quốc dân, những HS, SV này phải hoàn trả khoản tín dụng đã sử dụng để chi trả học phí. Còn nếu đi dạy thì được xóa khoản vay này.

Mục đích của việc làm này là nhằm tránh thất thoát khi đào tạo đội ngũ nhà giáo. Tuy nhiên đến phút chót lại bất thành trước các luồng ý kiến phản biện: Việc tuyển SV theo học ngành Sư phạm ngày càng khó. Vì thế nếu ý tưởng này thành hiện thực chắc chắn thí sinh lại càng “thờ ơ” với ngành hơn.

Cách giải thích này phần nào đó đúng với thực tế hiện tại nhưng có một vấn đề quan trọng thì chưa ai đề cập đến: Sau khi tốt nghiệp thì ai sẽ bố trí việc làm cho các tân GV?

Đào tạo Sư phạm “tràn lan”

Có thể nhìn thấy hệ thống đào tạo GV hiện nay còn có rất nhiều điều đáng nói. Ngoài các trường ĐH Sư phạm trọng điểm thì hầu hết mỗi địa phương đều có một trường CĐ Sư phạm nhằm đào tạo nguồn tại chỗ. Bên cạnh đó lại hình thành các trường ĐH đào tạo đa ngành lấn sân sang mở cả ngành Sư phạm.

Nếu để ý công tác tuyển sinh nhiều năm sẽ dễ nhận thấy, nhiều trường khi mở ngành Sư phạm với mục đích ban đầu chỉ để phục vụ cho một vùng nào đó nhưng sau này "bão hòa" để có được nguồn tuyển thì lại xin phép Bộ GD-ĐT mở rộng vùng tuyển.

Trong bản quy hoạch phát triển nhân lực ngành giáo dục giai đoạn 2011-2020, Bộ GD-ĐT cũng nhìn nhận, việc đào tạo đội ngũ GV không gắn với nhu cầu tuyển dụng về số lượng, cơ cấu cấp học, môn học cho giáo dục ở nhiều vùng miền khác nhau dẫn đến tình trạng thừa, thiếu GV ngay trong từng cơ sở giáo dục và ở hầu hết các địa phương. Chất lượng của đội ngũ GV còn nhiều bất cập, do vậy việc đổi mới chương trình, phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá diễn ra chậm.

Rõ ràng mhững bất cập này có nguyên nhân chủ yếu là chưa có quy hoạch nhân lực GV, cán bộ quản lý giáo dục, nhân viên để làm cơ sở cho việc quy hoạch mạng lưới các trường Sư phạm, các cơ sở bồi dưỡng GV, cán bộ quản lý, đổi mới chương trình đào tạo GV, đổi mới chính sách cơ chế tuyển dụng, sử dụng đánh giá và đãi ngộ phù hợp.

Theo Th.S Tạ Quang Lâm - Trưởng phòng đào trường ĐH Sư phạm TPHCM thì tình trạng mất cân đối giữa đào tạo và sử dụng hiện nay xảy ra rất phổ biến của tất cả các ngành nghề đào tạo. Ngành Sư phạm cũng vậy, chỉ tiêu tuyển sinh không có căn cứ rõ ràng mà chỉ đưa ra theo cảm tính, đưa ra trên cơ sở nhu cầu người học. Muốn có cơ cấu hợp lý đào tạo theo nhu cầu môn học, nhu cầu của địa phương thì cần phãi có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng: Bộ GDĐT, Sở GD-ĐT, các trường Sư phạm. Các Sở GD-ĐT phải có dự báo về đội ngũ GV sau 4, 5 năm tới. Tuyển sinh không nhất thiết phải theo quy định điểm chuẩn theo khu vực, đối tượng như hiện nay.

Cùng chung quan điểm này, PGS Văn Như Cương chia sẻ: “Hiện nay có một bất cấp trong khâu đào tạo GV đó là khi mở ngành ra thì được cấp chỉ tiêu và các trường cứ cố gắng tuyển cho đủ mà không cần biết nhu cầu của xã hội như thế nào. Chúng ta cần phải xác định, nếu nhu cầu của ngành đủ thì trường có thể tạm ngừng tuyển sinh mà chuyển sang xu thế đào tạo nâng cao trình độ của GV. Lúc nào có xã hội có nhu cầu thì lại tuyển sinh đào tạo các thế hệ sinh viên mới”.

Chất lượng chưa được giám sát chặt chẽ

Mục đích mở các ngành Sư phạm ở địa phương là tạo điều kiện cho người học. Tuy nhiên, do chưa có sự giám sát chặt chẽ của cơ quan quản lý nên chất lượng trong khâu đào tạo vẫn còn nhiều điều đáng để bàn.

Nếu khảo sát các đợt tuyển dụng GV ở các địa phương vừa qua, không khó để nhận thấy một điều là SV tốt nghiệp hệ Sư phạm ở các trường ĐH vùng thường có tỷ lệ khá, giỏi rất cao trong khi đó các trường đào tạo trọng điểm lại khiêm tốn hơn. Trong khi đó, khâu tuyển dụng GV của nhiều địa phương vẫn còn khá nặng nề về giá trị bằng cấp (ưu tiên những người tốt nghiệp Giỏi, Khá…). Chính vì điều này mà nhiều GV dạy hợp đồng có thâm niên công tác nhưng tốt nghiệp bằng Trung bình không thể chen chân được vào biên chế.

Theo chị H. quê ở Hà Nam, một GV hợp đồng nhiều năm chia sẻ: “Bây giờ mình rất khó để chen chân vào biên chế bởi không thể cạnh tranh được với thế hệ trẻ. Trước kia, việc bọn mình kiếm được tấm bằng tốt nghiệp loại Khá cũng phải cố gắng rất nhiều ấy vậy mà ngành này nhiều SV theo học ngành Sư phạm ở các ĐH vùng thì tỷ lệ đạt khá giỏi, rất cao. Có điều bọn mình khá ngạc nhiên là những em này khi thi đầu vào điểm thường ngang với sàn của Bộ GD-ĐT nhưng sau 4 năm đào tạo lại có sự kết quả như mơ”.

Về nghịch lý này, GS.TS Lê Viết Thịnh - nguyên hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Hà Nội phân tích: “Trên thực tế vẫn có những em khi thi tuyển đầu vào không cao nhưng sau đó cố gắng nỗ lực vẫn đạt kết quả tốt. Tuy nhiên, cũng cần phải nhìn lại khâu đánh giá SV ở các trường hiện nay. Do chưa có một chuẩn chung nên nếu trường nào đó giảm nhẹ khâu kiểm tra, đánh giá thì tỷ lệ SV tốt nghiệp loại Khá, Giỏi sẽ cao và ngược lại”.

Chất lượng của đội ngũ GV là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục, không có thầy giỏi thì sẽ không thể có trò giỏi được. Tuy nhiên, với việc có nhiều trường được phép tham gia đào tạo GV như hiện thì sẽ rất khó để cơ quan chức năng kiểm soát được chất lượng đào tạo. Vậy làm thế nào để giải quyết bài toán này? Lời giải đáp sẽ được chúng tôi hồi đáp trong bài kế tiếp.

Nâng cao chất lượng giáo viên từ bài toán “đặt hàng”

Không có quy hoạch trong việc đào tạo giáo viên dẫn đến việc nơi thừa, nơi thiếu. Bên cạnh đó, sau khi tốt nghiệp, các tân giáo viên lại “khổ sở” để tìm đến với nghề. Đây cũng là mấu chốt khiến cho ngành Sư phạm không còn “nóng” như trước kia.

“Đặt hàng” để tránh đào tạo thừa

Với việc hình thành các hệ thống đào tạo nhân lực ngành Sư phạm (SP) bất hợp lý nên dẫn đến quy hoạch cũng như “đặt hàng” gặp nhiều khó khăn. Theo đánh giá của lãnh đạo Bộ GD-ĐT thì nói về dự báo cũng như quy hoạch thì ngành SP được coi là dễ nhất.

Tuy nhiên, hiện tại chỉ có trường SP thuộc UBND các tỉnh/thành phố thì mới có sự “đặt hàng” bởi ngân sách đào tạo do chính địa phương chi trả. Đối với các trường SP trực thuộc Bộ GD-ĐT, thuộc các ĐH vùng hoặc trường đặc thù thì điều này chưa được thực hiện. Chỉ tiêu cấp hàng năm vẫn chủ yếu dựa vào năng lực đào tạo, sau khi tốt nghiệp tân giáo viên vẫn phải tự thân vận động để tìm kiếm cơ hội đến với nghề.

 

Trách lãng phí trong đào tạo Sư phạm và xóa tiêu cực trong tuyển dụng sẽ là nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên (Ảnh minh họa)

Xét về một khía cạnh nào đó, khi địa phương “đặt hàng” để đào tạo thì phải có trách nhiệm sử dụng nguồn nhân lực này nhưng thực tế thì hoàn toàn trái ngược. Nhiều tân giáo viên thuộc các trường SP địa phương vẫn không thể đến được với nghề bởi phải trải qua kì thi tuyển công chức (có thể là xét tuyển, thi tuyển hoặc kết hợp cả hai - PV). Trong khi đó, các địa phương vì muốn nâng cao chất lượng giáo viên nên thường mở rộng đối tượng được phép tham gia kì thi tuyển công chức. Sự chồng chéo này một lần nữa cho thấy nghịch lý: Quy hoạch một đằng nhưng tuyển dụng lại một nẻo.

Còn đối với các trường không có đơn “đặt hàng” từ các địa phương trong đó có cả các trường trọng điểm (ĐH SP Hà Nội, ĐH SP TPHCM - PV) thì lại đang phải tự thân vận động. Từ việc trước kia chỉ chuyên đào tạo SP thì giờ đây họ phải mở thêm một số ngành ngoài SP để kiếm thêm nguồn thu để phát triển.

Một chuyên viên của Bộ GD-ĐT phụ trách quản lý khối trường SP chia sẻ: “Thật ra Bộ GD-ĐT cũng đã tính đến phương án là chỉ giao cho một số trường đào tạo giáo viên cho cả nước. Địa phương nào có nhu cầu thì đặt hàng các trạng này. Đây phải là những trường có chất lượng để đảm bảo đầu ra tốt nhất. Về lý thuyết là như vậy nhưng khi thực hiện không phải là dễ bởi không có cơ chế thực hiên. Hơn hết đó là ngay chính các địa phương cũng khó mà đồng tình khi mà trong tay họ đang quản lý một trường SP đào tạo tại chỗ”.

Bản quy hoạch phát triển nhân lực ngành giáo dục giai đoạn 2011-2020 của Bộ GD-ĐT được hình thành nhằm xác định được nhu cầu về số lượng, cơ cấu và trình độ nhân lực của ngành, góp phần đảm bảo lực lượng để tiến hành công cuộc đổi mới cơ bản và toàn diện nền giáo dục nước nhà góp phần quan trọng thực hiện mục tiêu của Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn này. Bản quy hoạch cũng đã đưa ra được những con số dự báo về đội ngũ giáo viên trong tương lai. Tuy nhiên đây mới là tổng thể chung còn con số cụ thể ở từng địa phương vẫn đang là một ẩn số cần phải có lời giải đáp.

Và sẽ xóa bỏ tiêu cực trong tuyển dụng

Nói về công tác tuyển dụng giáo viên, một số hiệu trưởng ở Hà Nội chia sẻ: “Mặc dù nhà trường là nơi sử dụng giáo viên nhưng nguồn thì lại do đơn vị khác tuyển dụng và bố trí điều động về. Chính vì thế rất khó để đánh giá được năng lực thực sự của các em. Nhiều em vượt qua kì thi tuyển công chức được bố trí về dạy, mặc dù là bằng giỏi nhưng thú thực năng lực là rất yếu”.

Cùng quan điểm này, một chuyên viên của Bộ GD-ĐT đánh giá thêm: “Đây cũng là một bất cập trong tuyển dụng hiện nay. Bởi đánh giá về năng lực, chuyên môn cũng như phương pháp giảng dạy thì chỉ có người trong ngành mới có thể nhìn nhận được một cách thấu đáo. Đối với các đơn vị ngoài ngành học có thể tổ chức được các môn cơ sở còn đánh giá về thực hành e rằng là khó”.

Cùng vì bất cập này mà một số trường được phổ thông được giao thí điểm tự chủ trong việc tuyển dụng giáo viên thường dùng giải pháp “đặt hàng” các đơn vị có truyền thống đào tạo để hút được nguồn nhân lực giỏi. Bên cạnh đó nhà trường lại đứng ra tổ chức thi tuyển, sát hạch một cách công khai nên chất lượng giáo viên của trường luôn ở mức cao. Điều này càng được thể hiện rõ nét hơn đối với các trường ngoài công lập có uy tín.

Theo thầy L.T.H, giáo viên của một trường chuyên thì sở dĩ ngày nay ít thí sinh khá giỏi theo học SP không hẳn bởi là kém sức thu hút mà nguyên nhân chủ yếu là sau khi tốt nghiệp, các em không thể tìm kiếm được việc làm bởi những “tiêu cực” trong tuyển dụng. Chỉ khi nào chúng ta tạo ra một cơ chế để tân giáo viên đến được với nghề bằng chính năng lực thực sự thì lúc đó chắc hẳn nhiều em sẽ đầu đơn dự thi vào ngành.

“Theo tôi phương án “đặt hàng” là một bài toán hiệu quả nhưng liệu sau khi đào tạo xong các địa phương có tiếp nhận nguồn nhân lực do chính mình yêu cầu tạo ra hay không thì cần phải xem xét kỹ càng. Nếu “đặt hàng” xong rồi lại không sử dụng thì sự lãng phí sẽ tăng lên gấp bội phần” - thầy H. chia sẻ.

Bài toán nâng cao chất lượng giáo viên không phải là quá khó. Bên cạnh nó nếu chúng ta dùng số tiền lãng phí trong khâu đào tạo ngành SP hàng năm để chi trả thêm lương cho giáo viên và chấm dứt tiêu cực trong khâu tuyển dụng thì chắc chắn ngành giáo dục sẽ có chuyển biến tích cực. Việc thay đổi chương trình, sách giáo khoa dù có được thực hiện tốt đến đâu đi nữa nhưng nếu đội ngũ nhà giáo chưa đạt chất lượng cần thiết thì việc cải cách giáo dục cũng chỉ là mang tính chất hình thức.

Người đầu tiên của Làng trẻ Hòa Bình vào đại học

Đôi chân bị dị tật do ảnh hưởng của chất độc da cam, nhưng Lê Văn Chiến vẫn nỗ lực vượt khó, trở thành người đầu tiên của Làng trẻ Hoà Bình (Thanh Xuân, Hà Nội) bước vào giảng đường đại học.

Lê Văn Chiến tại thư viện Trường Đại học Đại Nam.

Khi sinh, đôi chân của Lê Văn Chiến (SN 1991, trú tại thôn Nội Xuân, Mai Trung, Hiệp Hoà, Bắc Giang) bị cụt đến gần đầu gối do ảnh hưởng của chất độc da cam từ bố, một cựu chiến binh từng chiến đấu ở Tây Ninh.

Lên 6 tuổi, Chiến phải ngồi nhà trong khi các bạn cùng lứa được cắp sách tới trường. Một năm sau, thấy con nằng nặc đòi đi học, bố mẹ đành cõng Chiến đến trường.

Kết thúc học kỳ I, Đài truyền hình Bắc Giang đã đến ghi lại hình ảnh Chiến sinh hoạt và học tập tại nhà.

Khi xem những hình ảnh này, Làng trẻ Hoà Bình đã gửi giấy mời Chiến đến đây để khám rồi nhận em gia nhập Làng.

“Bố đến ở với em tại Làng một tuần rồi phải về. Lúc đó em nghĩ mình bị bỏ rơi nên cứ cùng quẫy trên xe lăn kêu khóc khiến bố phải giải thích mãi em mới nguôi ngoai. Sau này em mới hiểu việc gia nhập Làng trẻ Hoà Bình là một cơ may của em và gia đình, bởi đây thực sự là ngôi nhà thứ hai của em trong hơn chục năm qua”- Chiến cho biết.

Năm 1999, khi tới thăm Làng trẻ Hoà Bình, các thành viên trong đoàn một tổ chức phi chính phủ xúc động trước hoàn cảnh một cậu bé có gương mặt thông minh lại phải ngồi xe lăn nên quyết định giúp Chiến có được đôi chân giả.

Thoát cảnh ngồi xe lăn, sức học của Chiến tiến bộ trông thấy, vượt hẳn so với mặt bằng kiến thức được học trong Làng trẻ Hoà Bình. Chiến được nhận vào Trường PTCS Phan Đình Giót, gần Làng trẻ Hoà Bình.

Tuy không mất tiền học, nhưng mỗi tháng bố mẹ đã phải chi cả triệu đồng để thuê xe ôm đưa đón Chiến. Đây là một khoản tiền không nhỏ, khi gia đình Chiến lại thuộc diện khó khăn.

Việc Chiến tốt nghiệp PTTH đã là một kỳ tích. Khi biết con muốn thi đại học, bố mẹ Chiến càng băn khoăn không biết sức khoẻ Chiến có trụ được không.

Chiến nói với bố mẹ: “Nếu con không học tiếp để có một nghề thì sau này vẫn trở thành người ăn bám”.

Chiến chọn khoa kế toán, Trường Đại học Đại Nam để thi vì thấy nghề này phù hợp với sức khoẻ của mình.

Sau khi nhập học một thời gian, Chiến tham gia cuộc thi tin học dành cho người khuyết tật tại Hà Nội và giành giải nhì.

Với thành tích này, Chiến được lựa chọn tham gia cuộc thi “Thách thức công nghệ thông tin với thanh niên khuyết tật” được tổ chức tại Hàn Quốc vào cuối tháng 10 này.

Hội thảo “Bí quyết tăng tốc tiếng Anh để học tập tại British University Vietnam”

Để chuẩn bị tốt cho hành trình học đại học tại giảng đường Anh quốc, Đại học British University Vietnam (BUV) sẽ tổ chức Hội thảo “Tips for quickly improving your English to study at BUV - Bí quyết tăng tốc tiếng Anh để học tập tại giảng đường ĐH Anh Quốc VN” vào 17h30’ ngày 26/10.

“Tiếng Anh là yếu tố cốt lõi để học sinh THPT chắc chắn được học tập trong giảng đường quốc tế. Nhưng làm sao để giỏi tiếng Anh thì là cả một vấn đề!”, đó là băn khoăn của Vũ Quỳnh Anh, học sinh trường THPT Việt Đức (Hà Nội). Đây cũng là tâm trạng chung của các bạn học sinh và cả các bậc phụ huynh khi nói về nỗi lo tiếng Anh khi có con chuẩn bị bước vào ngưỡng cửa vào Đại học. Để chuẩn bị tốt cho hành trình học đại học tại giảng đường Anh quốc, Đại học British University Vietnam (BUV) sẽ tổ chức Hội thảo “Tips for quickly improving your English to study at BUV - Bí quyết tăng tốc tiếng Anh để học tập tại giảng đường ĐH Anh Quốc VN”. 

Hội thảo được tổ chức vào 17h30’ Thứ Sáu ngày 26/10 tại trụ sở British University Vietnam 193 Bà Triệu, Hà Nội. Chương trình được đăng ký miễn phí nhằm mục đích kết nối và chia sẻ kinh nghiệm về những phương pháp học tiếng Anh hiệu quả để thành công tại giảng đường Đại học British University Vietnam. Chương trình đặc biệt phù hợp với các bạn học sinh THPT, đặc biệt là học sinh vừa tốt nghiệp lớp 12 năm nay. Những phụ huynh có nguyện vọng cùng tham dự có thể đăng ký trực tiếp tại đây.

Đặc biệt, trong chương trình hội thảo, giảng viên Joshua James, chuyên gia tiếng Anh hiện đang phụ trách chương trình tiếng Anh và Dự bị Đại học tại British University Vietnam, sẽ chia sẻ phương pháp dạy tiếng Anh theo mô hình hiện đại mang tên “Language Clinic” hiện đang áp dụng tại BUV để tăng cường khả năng Tiếng Anh cho những sinh viên mới vào học. Phương pháp dạy và học mới mẻ này khuyến khích sinh viên sử dụng tiếng Anh trong mọi hoàn cảnh và khơi nguồn cảm hứng để các bạn nhanh chóng tăng tốc vốn tiếng Anh của mình. Để nghe giảng và hiểu bài trong môi trường học tập hoàn toàn bằng tiếng Anh như tại BUV vừa là một thách thức nhưng cũng là cơ hội cho các bạn sinh viên để bứt phá và trưởng thành trong môi trường quốc tế.

Sinh viên British University Vietnam (BUV).

Tham dự chương trình, học sinh và phụ huynh đồng thời sẽ nắm kinh nghiệm học tập Tiếng Anh hiệu quả từ chính những sinh viên xuất sắc hiện đang học tập tại British University Vietnam - bạn Cao Vũ Hải Ly và Nguyễn Thanh Cường. Đây cũng là hai trong số các sinh viên đã giành được học bổng Hoàng tử Andrew các năm 2011 và 2012 để theo học tại British University Vietnam.

Được biết, đây cũng chính là cơ hội vàng cho những bạn học sinh muốn thử sức với bài kiểm tra tiếng Anh đầu vào tại British University Vietnam để được nhập học ngay vào tháng 11. Học sinh và sinh viên đăng ký tham gia Hội thảo sẽ được miễn giảm 50% phí kiểm tra tiếng Anh đầu vào và nhận quà hấp dẫn tại chương trình. Phụ huynh có thể liên hệ và đăng ký trực tiếptại đây.

British University Vietnam - 193 Bà Triệu, Hà Nội

Tel: 043-974 7596

Website: www.buv.edu.vn